Laten we eerlijk zijn. Als ouder is het super fijn als je kinderen zelfstandig kunnen spelen. Zodat jij je dagelijkse klusjes kunt doen, even eten kunt klaarmaken of gewoon lekker even je koffie of thee te kunnen drinken. Zelfstandig spelen is niet alleen voor jou heel handig en fijn, maar ook voor je peuter of kind heeft het super veel voordelen! Hier leren ze heel veel van: ze leren zelf spel te gaan sturen, ze ontwikkelen probleemoplossende vaardigheden en ze leren creativiteit. En überhaupt zelfstandig spelen. Dat moet je echt leren. En het zou heel mooi en goed zijn als ze dat al vanaf jongs af aan leren. En daar kun jij als ouder iets in betekenen! In deze blog vind je 5 tips om het zelfstandig spelen van je peuter of kind te stimuleren.
Zelfstandig spelen bij peuters stimuleren: 6 effectieve tips
Wat is zelfstandig spelen?
Laten we eerst kijken wat zelfstandig spelen precies is. Dit betekent dat kinderen zelf in staat zijn om hun eigen spel te starten en uit te voeren. En hiervoor dus geen begeleiding nodig hebben van een volwassene. Dat betekent niet dat ze op hun eigen kamer moet spelen, dat is niet aan te raden. In hun jonge jaren, zeker peuters, willen ze juist graag dicht bij jou als ouder zijn. Laat ze dus lekker zelfstandig spelen bij jou in de buurt. Dit geeft ze veiligheid, waardoor ze kunnen ontspannen en hun creativiteit kunnen laten gaan. Jij kunt bijvoorbeeld een wasje opvouwen, terwijl je peuter zelfstandig speelt bij jou in de buurt. Als je dit voor elkaar krijgt, maakt je hart een sprongetje van geluk en liefde. Jij hebt je handen even vrij voor een taak en je kind speelt lekker ontspannen (en ontwikkelt allerlei belangrijke vaardigheden). Dat is echt genieten!
6 tips om zelfstandig spelen te stimuleren bij peuters en kinderen
1. Vertrouw je kind, geef vertrouwen en een veilige omgeving
Kinderen kunnen zelfstandig spelen als ze zich veilig voelen. Veilige, rustige omstandigheden zijn hiervoor heel belangrijk. Vertrouw erop dat ze zelf hun eigen spel kunnen creëren. Doordat jij vertrouwen in ze hebt, geef ze je ook de ruimte en vrijheid om hun eigen spel te hebben zonder dat jij ingrijpt. Als jij ingrijpt verstoor je hun creatieve spel, dat wil je niet! Probeer je dus ook in te houden om ze te belonen. Zodra jij zegt: “Goed zo!” heb je ze uit hun spel gehaald.
2. Creëer de juiste speelomgeving voor je kinderen
De omgeving is heel belangrijk om goed tot spel te kunnen komen. Kinderen kunnen het beste spelen in een opgeruimde omgeving waarbij ze zelf hun speelgoed kunnen pakken. Maak het speelgoed aantrekkelijk en overzichtelijk. Als het te overprikkelend is, blokkeren ze eerder en komen ze niet tot spel. Daarom werkt een open speelgoed kast ook heel moet met een selectie bewust aangeboden speelgoed. En gebruik natuurlijk open ended speelgoed. Hierdoor kunnen kinderen creativiteit ontwikkelen en volledig hun eigen spel volgen. Deze eindeloze speelmogelijkheden zijn ideaal voor kinderen van alle leeftijden. Niet alleen voor peuters!
3. Toy Rotation: Minder is Meer!
Een bewust gekozen, beperkte selectie aan speelgoed is een hele belangrijke factor in zelfstandig spel. Wanneer het aanbod aan speelgoed veel te groot is en er veel te veel speelgoed beschikbaar is voelen kinderen zich snel overwhelmed. Door Toy Rotation zorg jij ervoor dat er een mooie selectie aan speelgoed is zodat de kinderen zich kunnen focussen op spel. Zo voorkom je keuzestress en blokkades. Toy Rotation geeft kinderen ook steeds het gevoel dat er ‘nieuw’ speelgoed is en dit stimuleert ze ook om te gaan spelen. Houd bij het kiezen van het juiste speelgoed rekening met hun interesses en ontwikkeling.
4. Sluit aan op de interesses en behoeftes van je kind
Ieder kind is anders, heeft andere interesses en behoeften en zit op een ander punt in zijn of haar ontwikkeling. Daarom is het belangrijk om hier goed op te letten, je kind hier goed in te volgen en hier zo goed mogelijk op aan te sluiten. Wissel dus ook als je merkt dat het niet werkt. Als je aansluit op hun belevingswereld, help je ze om beter zelf te kunnen spelen en te kunnen ontwikkelen.
5. Wissel af: speel samen én stimuleer zelfstandig spelen
Zelfstandig spelen is iets dat echt goed aangeleerd en gestimuleerd moet worden. Als jij altijd dingen aanreikt voor ze om mee te spelen of je doet heel veel voor of je grijpt veel in, zal je kind leren op jou te wachten en niet zelf het initiatief nemen om te gaan spelen. Houd je daarom op de achtergrond als het om spel gaat en laat je kind het zelf doen en ontdekken. Af en toe kun je natuurlijk zeker samen spelen, dat vinden ze super leuk. Maar volg dan hierin je kind, wees (emotioneel ook!) aanwezig maar neem niet de controle over en grijp niet in. Volg je kind zonder teveel te zeggen of te bepalen. Af en toe kun je iets voordoen en kan dit hun spel bevorderen omdat het hun nieuwe inzichten en speeltechnieken geeft.
6. Zet een Invitation to Play klaar
Dit is echt een gouden tip. Dit kun je bijvoorbeeld in de ochtend doen zodat je kind na het ontbijt meteen kan gaan spelen, of zet het klaar als jij een klusje moet doen en je even je handen vrij hebt. Het werkt vaak niet om je kind te dwingen om te gaan spelen, maar een Invitation to Play klaarzetten werkt heel goed! Dit wekt hun nieuwsgierigheid op en hierdoor gaan ze ontdekken en spelen. Het leukste is om een Invitation to Play klaar te zetten als ze er niet zelf bij zijn, zodat ze in 1x verrast worden en gestimuleerd worden om te gaan spelen.
Lees ook: Invitation to Play: Wat is het en hoe werkt het?
Conclusie: Geduld en verwachtingen bij zelfstandig spelen
Zelfstandig spelen is niet altijd een snelle oplossing. Het vraagt tijd en geduld, en de manier waarop je kind speelt, zal in de loop der tijd veranderen. Wees geduldig en realiseer je dat elk kind zich op zijn eigen tempo ontwikkelt. Grijp niet in, geef weinig suggesties en laat je kind het echt zelf uitzoeken. Ook even vervelen is niet erg, maar draagt juist bij aan hun creatieve ontwikkeling. Laat hun zelf iets vinden om te gaan doen.
In ons gezin moest dit ook echt even op gang komen bij de kinderen. Nadat we gestopt zijn met schermtijd, zagen we stapje voor stapje hun creatieve spel en mogelijkheid om zelfstandig te spelen groeien en ontwikkelen. Dat is prachtig om te zien!
